Οι μικροί αγρότες γίνονται υπεύθυνοι ενήλικες

countrysideclassroom

Σε όλο τον κόσμο προκαλεί προβληματισμό η απομάκρυνση των παιδιών των πόλεων από τη φύση. Στην Ιαπωνία και την Αμερική έχουν ήδη ξεκινήσει σχολικά προγράμματα κηπουρικής και οργανικών καλλιεργειών με σκοπό την επανασύνδεση των παιδιών με το περιβάλλον και την τροφή τους. Πέρα από την αυταπόδεικτη ευεργετική επίδραση που έχουν αυτές οι δραστηριότητες στην κινητικότητα του παιδιού και την έκθεσή του στο φυσικό περιβάλλον, υπάρχουν ακόμη πιο σοβαροί λόγοι για τους οποίους ενθαρρύνεται η επαφή τους με τον τρόπο που παράγονται και φτάνουν στο τραπέζι οι τροφές.

Όταν ένα μικρό παιδί μαθαίνει βασικές αρχές καλλιεργειών, αλλάζει ο τρόπος που αντιλαμβάνεται τον κόσμο. Αλλάζει η σχέση του με το φαγητό και βλέπει τις τροφές με τελείως διαφορετικό τρόπο. Σήμερα τα περισσότερα παιδιά που μεγαλώνουν σε μικρές και μεγάλες πόλεις δεν έχουν βασικές γνώσεις για την τροφή: πώς καλλιεργείται, συλλέγεται, από πού προέρχεται και τα οφέλη της καλλιέργειας και προετοιμασίας της από τα ίδια.

Η μάθηση μέσα από την κηπουρική θα έπρεπε να είναι αναπόσπαστο κομμάτι της εκπαίδευσης και της ανάπτυξης κάθε παιδιού. Η μάθηση μέσα από την κηπουρική δημιουργεί γενιές συνδεδεμένες με την τροφή και την κοινότητα, γενιές με υγιή οικολογική συνείδηση.

Όλο και περισσότεροι επιστήμονες και εκπαιδευτές καλούν για μεγαλύτερη ενασχόληση των παιδιών στους τομείς αυτούς καθώς εκτιμούν ότι θα βελτιώσει σημαντικά την γνώση τους για το περιβάλλον και το οικοσύστημα, ενώ θα ενισχύσει την υπευθυνότητά τους γύρω από τη διατροφή.

 

5 συμβουλές για τη σωστή διατροφή των παιδιών

Με την έλευση του νέου έτους είναι ευκαιρία να προσπαθήσετε να βελτιώσετε τις διατροφικές συνήθειες του παιδιού σας.

Ακολουθούν μερικές συμβουλές από το Νοσοκομείο Παίδων Φιλαδέλφεια των Η.Π.Α. που αν και δεν απαιτούν δραστικές μεταβολές, μπορούν να επιφέρουν σημαντικά πιο υγιεινές αλλαγές στην καθημερινή διατροφή του παιδιού σας.

Good-eating-guide-for-kids

1. Περιορίστε σημαντικά τα ροφήματα με ζάχαρη. Στην κατηγορία αυτή ανήκουν τα αναψυκτικά, τα ενεργειακά ποτά ακόμη και οι φρουτοχυμοί. Περιέχουν μεγάλες ποσότητες ζάχαρης με αποτέλεσμα την πρόσληψη πολλών θερμίδων και κατ’επέκταση την αύξηση του κινδύνου για παχυσαρκία.

10639375_10153509112158492_2787765479984637785_n

2. Προσθέστε φρούτα στα γεύματα του παιδιού σας. Μήλα, μανταρίνια, σταφύλια είναι πολύ καλές επιλογές για το κολατσιό τους στο σχολείο. Επίσης μπορείτε να προσθέσετε μπανάνες ή και φράουλες στο γάλα με τα δημητριακά τους το πρωί.

3. Προσφέρετε καθημερινά λαχανικά. Δεν είναι απαραίτητο να τα τρώει όλα, αλλά ενθαρρύνετε το να δοκιμάζει μπρόκολα ή καρότα. Τελικά, μετά από ένα διάστημα μερικών μηνών, θα συνηθίσει να συνοδεύει με λαχανικά τα γεύματά του και να τα τρώει πιο συχνά. Αν δεν προλαβαίνετε να μαγειρεύετε καθημερινά λαχανικά, μπορείτε απλά να καθαρίσετε λίγα καρότα ή ένα αγγούρι.

4. Περιορίστε τα γλυκίσματα σε μία ή δύο φορές την εβδομάδα.

5. Αποτελέστε η ίδια το σωστό διατροφικό πρότυπο για το παιδί σας. Αν εσείς έχετε υιοθετήσει σωστές διατροφικές συνήθειες, το παιδί σας σιγά – σιγά θα ακολουθήσει το παράδειγμά σας!

3c3d61b5-efba-4c1b-b6f2-bd9537504a0b-460x276

Καθόλου αλάτι μέχρι τα πρώτα γενέθλια

Active Kids - Eating

Σύμφωνα με νέα μελέτη, έφηβοι που καταναλώνουν μεγάλη ποσότητα αλατιού στη διατροφή τους τείνουν να έχουν μεγαλύτερο σωματικό βάρος αλλά και λίπος, ανεξάρτητα από τη συνολική ποσότητα τροφής που καταναλώνουν και ανεξάρτητα από το πόσο συχνά κατανάλωναν αναψυκτικά με ζάχαρη.

Η Αμερικάνικη Καρδιολογική Εταιρεία συνιστά η ημερήσια πρόσληψη άλατος να είναι μικρότερη από 1500mg την ημέρα, όμως 90% των παιδιών στην Αμερική υπερβαίνουν την ποσότητα αυτή.

Παρότι δεν έχει ακόμη αποσαφηνιστεί ο μηχανισμός με τον οποίο συμβαίνει αυτό, μελέτες σε ζώα έχουν δείξει ότι δίαιτες με υψηλή περιεκτικότητα σε αλάτι οδηγούν σε αύξηση του μεγέθους των λιποκυττάρων. Μπορεί επίσης να παίζει σημαντικό ρόλο η διέγερση του κέντρου απόλαυσης και ανταμοιβής του εγκεφάλου από την υψηλή περιεκτικότητα σε αλάτι, που με τη σειρά της αυξάνει την επιθυμία για μεγαλύτερη πρόσληψη τροφής και επομένως μεγαλύτερο κίνδυνο για παχυσαρκία.

Αν και απαιτείται μεγαλύτερος αριθμός μελετών, φαίνεται ότι η μείωση της πρόσληψης άλατος θα οδηγήσει και σε μείωση του σωματικού βάρους.

Μια και η προτίμηση για το αλάτι όπως και όλες οι υπόλοιπες γεύσεις μας καθιερώνονται από νωρίς στη ζωή μας, θα πρέπει οι γονείς από νωρίς να μεριμνούν για όσο το δυνατόν χαμηλότερη κατανάλωση άλατος. Έτσι, δεν θα πρέπει να χρησιμοποείται καθόλου αλάτι στις τροφές του πρώτο χρόνου ζωής και όσο το δυνατόν λιγότερο και στα επόμενα έτη. Θα πρέπει να διαβάζουν προσεκτικά τις ετικέτες των τροφίμων στα σούπερ μάρκετ για να κάνουν όσο το δυνατόν καλύτερες επιλογές. Επίσης, θα πρέπει να δίνουν έμφαση στο σπιτικό φαγητό, αντί να τρώνε σε εστιατόρια ή ακόμη χειρότερα σε αλυσίδες fast food. Η χρήση περισσότερων μπαχαρικών μπορεί να μειώσει ή και να αντικαταστήσει τη χρήση αλατιού κατά το μαγείρεμα και να συμβάλλει στη μείωση του αλατιού που καταναλώνεται από τα παιδιά. Περισσότερο από 75% του αλατιού που καταναλώνουμε πρόερχεται από επεξεργασμένες τροφές και fast food.

Περισσότερα λοιπόν φρέσκα φρούτα και λαχανικά!

Η μάχη του φαγητού και οι 4 μαγικές λέξεις

picky eaters copy

Αισθάνεστε ότι πρέπει να δίνετε καθημερινά μάχες γύρω από το τραπέζι για να πείσετε τα παιδιά σας να φάνε το φαγητό τους; Με ένα άρθρο στην Huffington Post, η διατροφολόγος Maryann Jacobsen* υποστηρίζει πως έχει βρει τις τέσσερις μαγικές λέξεις που θα βάλουν τέλος στα βάσανά σας…

Τελειώστε τους καβγάδες στο τραπέζι με τέσσερις απλές λέξεις

Είναι ώρα για φαγητό και ο τετράχρονος γιος μου είναι απορροφημένος στο παιχνίδι του. Όταν ανακοινώνω ότι το τραπέζι είναι έτοιμο, μου απαντά: «Δεν πεινάω, μαμά». Του απαντώ με τέσσερις λέξεις που λύνουν κάθε πιθανή αντιπαράθεση: «Δεν χρειάζεται να φας».
Αυτός είναι ο κανόνας στο σπίτι μας, αλλά ακολουθείται από έναν δεύτερο που όλοι εφαρμόζουμε, ανεξαρτήτως αν θέλουμε να φάμε ή όχι: η συγκέντρωση όλων μας γύρω από το τραπέζι αφορά την οικογένειά μας και όχι το φαγητό, οπότε πρέπει όλοι να καθόμαστε στις θέσεις μας στη διάρκεια των οικογενειακών γευμάτων.
Εννέα φορές στις δέκα, μόλις καθίσει στην καρέκλα του, τρώει τουλάχιστον λίγο φαγητό από το πιάτο του. Γιατί είναι τόσο σημαντικό να σταματήσουν οι μάχες για το φαγητό; Το πρόβλημα με τους καβγάδες για το φαγητό είναι ότι θα υπάρχει ένας νικητής κι ένας χαμένος. Αν ο γονιός κερδίσει, τότε το παιδί χάνει και αν το παιδί κερδίσει χάνουν οι γονείς. Καμία από τις δύο περιπτώσεις δεν είναι εποικοδομητική. Όταν η σημασία της διατροφής μετατοπίζεται σε θέμα που αφορά την επικράτηση αυτού που θέλουν οι γονείς έναντι αυτού που θέλει το παιδί, η απόλαυση του φαγητού χάνεται. Μερικοί γονείς κερδίζουν τη μάχη και αισθάνονται καλά που το παιδί τους τρώει όπως θέλουν εκείνοι, αλλά στην ουσία το παιδί μπορεί να κατακλύζεται από πικρία, τρώγοντας φασόλια για να ευχαριστήσει τους γονείς του και όχι επειδή το απολαμβάνει. Στην πραγματικότητα, σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύτηκε το 2008 στο Journal of Nutrition Education and Behaviour, διαπιστώθηκε ότι οι γονείς που ασκούσαν έντονη πίεση ή χρησιμοποιούσαν ανταμοιβές για να τα πείσουν παιδιά προσχολικής ηλικίας να τρώνε φρούτα και λαχανικά, πέτυχαν αμέσως αύξηση στην κατανάλωση αυτών των τροφών, αλλά παράλληλα μείωσαν την πιθανότητα τα παιδιά τους να προτιμούν τις υγιεινές τροφές.

Πως θα βγουν όλοι κερδισμένοι

Αυτό που μου αρέσει περισσότερο στο βιβλίο της Ellyn Satter “Division of Responsibility in Feeding” (ΣτΜ «Κατανομή της Ευθύνης της Διατροφής») είναι ότι αναθέτει σε γονείς και παιδιά πολύ συγκεκριμένα καθήκοντα στο θέμα της διατροφής. Οι γονείς έχουν την ευθύνη να αποφασίζουν για το περιεχόμενο, το χρόνο και τον τόπο των γευμάτων. Τα παιδιά είναι υπεύθυνα για να αποφασίσουν τι και πόσο θα φάνε από αυτό που τους προσφέρεται. Έτσι, όταν τα παιδιά μου διαμαρτύρονται για το φαγητό που φτιάχνω, τους θυμίζω ότι μπορούν να επιλέξουν να μην το φάνε. Στο μεταξύ, φροντίζω να υπάρχουν στο πιάτο τους τουλάχιστον ένα-δυο πράγματα που πιθανώς να φάνε. Αυτό τους δίνει μερικό έλεγχο και εκτονώνει λίγο την ένταση, ενώ αυξάνει τις πιθανότητες να δοκιμάσουν το φαγητό (κάτι που είναι πολύ διαφορετικό από την στρατηγική «φάε ή μείνε νηστικός»).
Δεν είναι αρκετό που οι γονείς πρέπει να σχεδιάζουν και να ψωνίζουν για το φαγητό, να μαγειρεύουν και να σερβίρουν γεύματα με δομημένο τρόπο; Αν προσθέσουν σε αυτά και το τι θα τρώει τελικά το παιδί τους, γίνεται η διαδικασία μίζερη. Το ίδιο ισχύει και όταν τα παιδιά παίρνουν το ρόλο των γονιών αποφασίζοντας τι θα φάνε. Δεν είναι διασκεδαστικό να είσαι μάγειρας κατά παραγγελία ή να σε κρατά όμηρο ένα παιδί που μαθαίνει πως αυτό έχει όλη τη δύναμη στη σχέση σας.

food

Ξεπερνώντας το φόβο

Έχω διαπιστώσει ότι το δικαίωμα των παιδιών να επιλέξουν από αυτό που σερβίρεται αποδεικνύεται όχι απλώς σκληρό, αλλά και τρομακτικό για τους γονείς. «Τι θα γίνει αν τρώει μόνο ψωμί;» «Κι αν πει ότι πεινάει την ώρα του ύπνου;»
Ως ειδικός στην οικογενειακή διατροφή, βοηθώ τους γονείς να κατανοήσουν γιατί τα παιδιά τους συμπεριφέρονται με αυτόν τον τρόπο σε σχέση με το φαγητό. Πιστεύω ότι αυτή η ενημέρωση όχι μόνο εξασφαλίζει ηρεμία στους γονείς (μειώνει τις τύψεις) αλλά επίσης τους βοηθά να καταλάβουν γιατί είναι καλύτερες οι μέθοδοι που δεν στηρίζονται στην εκβιαστική ή πιεστική διατροφή. Για παράδειγμα, είναι πολύ θετικό το ότι ξέρω πως ο τετράχρονος γιος μου βρίσκεται σε ένα στάδιο πιο αργής ανάπτυξης και μαθησιακών αλλαγών που σημαίνουν ότι η όρεξή του είναι μειωμένη με αποτέλεσμα να γίνεται πιο εκλεκτικός στις τροφές που θα καταναλώσει. Ξέρω ότι ικανοποιούνται οι ανάγκες τους σε θρεπτικά συστατικά και συνήθως τα πάει καλύτερα με το πρωινό και το μεσημεριανό –χρησιμοποιώ σνακ και φρούτα μεταξύ των γεμάτων για να καλύψω τυχόν διατροφικά κενά– οπότε είμαι πιο χαλαρή όταν φτάνει η ώρα του βραδινού. Θα ξεπεράσει αυτό το στάδιο άρνησης όπως το έκανε και η αδελφή του.
Μην ξεχνάμε ότι τα προσχολικά χρόνια είναι μια περίοδος κατά την οποία τα παιδιά παίρνουν πρωτοβουλίες σε καθημερινές δραστηριότητες, συμπεριλαμβανομένου και του φαγητού. Τα παιδιά που μπορούν να αναλάβουν κάποιο ρόλο στο τραπέζι και να το κάνουν επιτυχώς, είναι πιο πιθανό να αισθάνονται καλά με το φαγητό. Αντιθέτως, τα παιδιά στα οποία δεν δίνεται η δυνατότητα της πρωτοβουλίας, που δέχονται κριτική στη διάρκεια του γεύματος, μπορεί να συνδέσουν το φαγητό με κάποιο αίσθημα ενοχής, με αποτέλεσμα να έχουν μειωμένη αυτοπεποίθηση αλλά και να παίρνουν μικρότερη απόλαυση από το φαγητό.
Με βαθύτερη κατανόηση του θέματος της διατροφής, οι γονείς μπορούν να εξαλείψουν τις μάχες του φαγητού, να δείξουν εμπιστοσύνη πως τα παιδιά τους θα ξεπεράσουν την αρνητική αντίδρασή τους σε συγκεκριμένα φαγητά με το δικό τους ρυθμό και θα αγκαλιάσουν τα οικογενειακά γεύματα ως έναν ακόμη τρόπο υποστήριξης των παιδιών τους σε αυτό το εγχείρημα.
Επομένως, οι τέσσερις αυτές λέξεις (δεν χρειάζεται να φας), αν και είναι τρομακτικές, επιτρέπουν αυτή την εξέλιξη.

 

* Η Maryann Jacobsen αρθρογραφεί τακτικά για την Huffington Post, είναι διατροφολόγος, μητέρα δύο παιδιών και συγγραφέας του βιβλίου «Διατροφή χωρίς φόβο –Πώς να μεγαλώσετε παιδιά που τρώνε υγιεινά από το καρεκλάκι μέχρι το Λύκειο»

Πηγή: Huffington Post